گوگل، فیس‌بوک، اپل، آمازون و دیگران در حال ارائه دستمزدهای نجومی به دانشگاهیانی هستند که قادر به رهبری تیم‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی – مثل تشخیص چهره، دستیاری دیجیتال و ماشین‌های خودران- باشند
بلومبرگ تا چند سال پیش اگر می‌خواستید بالاترین حقوق نصیبتان شود چاره‌ای نداشتید جز اینکه مدیرعامل یا بانک‌دار باشید، یا اینکه چهره مشهوری در عرصه سرگرمی یا ورزش قهرمانی شده باشید. حالا اما یک گزینه دیگر هم به شغل‌های بسیار پردرآمد دنیا اضافه شده است: متخصص هوش مصنوعی. علتش هم واضح است. این حوزه بسیار امروزی و مهم است و تعداد نیروی کار ماهر و موثر در آن هم چندان زیاد نیست.
شرکت‌های گوگل، فیس‌بوک، اپل، آمازون و بقیه همگی در حال ارائه دستمزدهای نجومی به دانشگاهیانی هستند که قادر به رهبری تیم‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی – مثل تشخیص چهره، دستیاری دیجیتال و ماشین‌های خودران- باشند. حتی فارغ‌التحصیلان تازه‌نفس دکترا در رشته‌هایی مثل یادگیری ماشینی و علوم دیتا سالانه می‌توانند بیش از ۳۰۰ هزار دلار درآمد داشته باشند. درواقع بحث توجه به هوش مصنوعی منحصر به صنعت تکنولوژی نیست بلکه بانک‌ها، خودروسازان، داروسازان و غیره هم به آن نیاز دارند و می‌خواهند آینده‌ حضورشان در بازارها را با هوش مصنوعی تضمین کنند.
طراحی سیستم‌های هوش مصنوعی به ملغمه‌ای از چند مهارت بسیار سطح بالا نیز نیاز دارد: ریاضیات و تحلیل آماری بسیار پیشرفته، علوم دیتا و برنامه‌نویسی کامپیوتری و داشتن نگاه به آینده. اینکه واقعا چه تعداد نیروی کار در جهان وجود دارد که همه این مهارت‌ها را داشته باشد مسئله‌ای است که اکثر شرکت‌های دنیا را که به دنبال طراحی سیستم هوش مصنوعی برای کسب و کار خود هستند سردرگم کرده است.
مثلا به خدمت‌گرفتن چهره‌هایی مثل یوشوا بنگیو متخصص علوم کامپیوتر در دانشگاه مونترئال که یکی از سه چهره اصلی راه‌اندازنده انقلاب در حوزه هوش مصنوعی بوده، موهبتی نیست که نصیب هر شرکتی شود. دو چهره مهم دیگر این حوزه، یان لی‌کان و جفری هینتون هستند که اولی در فیس‌بوک و دومی در گوگل کار می‌کند.
در هفتم فوریه امسال، المنت‌ای‌آی که یک استارت‌آپ مونترئالی در حوزه طراحی و اجرای سیستم‌های یادگیری ماشینی است گزارشی منتشر کرد و تخمین زد که تعداد این افراد (طراحان سیستم‌های هوش مصنوعی) در سطح جهان تنها ۲۲ هزار نفر است. همین استارت‌آپ بر اساس تحقیق خود اعلام کرد که سه هزار نفر از این افراد در حال حاضر دنبال کار می‌گردند و بقیه‌شان رهبری تیم‌های طراحی هوش مصنوعی را در شرکت‌ها و نهادهای مختلف دنیا به عهده دارند و مشغول خلق الگوریتم‌های جدید در این حوزه هستند. درواقع تمام شرکت‌ها و نهادهایی که در سطح جهان قصد دارند در حوزه هوش مصنوعی فعال شوند مجبورند از میان افراد بسیار محدودی نیروی مورد نظر خود را پیدا کنند و خیلی‌ها هم موفق نمی‌شوند. این وضعیتی است که در آن تقاضا بسیار بالا و عرضه بسیار پایین است.
اینکه متخصصان هوش مصنوعی در شرکت‌های مختلف دنیا دقیقا چه کاری انجام می‌دهند روندی است که خیلی‌ از شرکت‌ها تازه دارند با آن آشنا می‌شوند. ویشال چاترا مدیرعامل شرکت پراولر در کمبریج انگلیس که استارت‌آپی در حوزه اتوماسیون است در این خصوص می‌گوید: «ما متخصصان مورد نظرمان را استخدام کردیم. وقتی مشکلات آینده شرکت خود را به درستی شناسایی کرده باشید، فرد مناسب برای حل آنها را هم باید به خدمت بگیرید. مهم این است که تکنیسین‌ها و ریاضی‌دان‌هایی نیز در تیم حاضر باشند تا مجموعه این مهارت‌ها به طراحی سیستم‌های هوش مصنوعی درخور شرکت در آینده بینجامد.»
همان تحقیق شرکت المنت مونترئال نشان می‌دهد که دولت‌ها و دانشگاه‌ها در سراسر دنیا نیاز دارند که بودجه بیشتری را صرف آموزش هوش مصنوعی در رشته‌های مختلف دانشگاهی کنند. تمام این افراد قادر نخواهند بود رهبری سیستم‌های طراحی هوش مصنوعی را به عهده بگیرند اما می‌توانند در سطوح مختلف در آینده در این تیم‌ها مشغول به کار شوند. چون در آینده، هیچ حوزه‌ای باقی نخواهد ماند که به طراحی سیستم هوش مصنوعی نیاز نداشته باشد.
اما ظاهرا بسیاری از شرکت‌های بزرگ دنیا آن‌قدر وقت و حوصله ندارند که چندین سال برای آموزش‌دیدن و سپس ورود نیروهای ماهر به بازار کار در حوزه هوش مصنوعی صبر کنند. اخبار حاکی از آن است که شرکت‌های بزرگی مثل اینتل، فیس‌بوک و گوگل در حال ایجاد برنامه‌های آموزش هوش مصنوعی به صورت داخلی در شرکت خودشان هستند. یعنی این شرکت‌ها دیگر نیازی به فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در حوزه هوش مصنوعی نخواهند داشت، چون خودشان این نیروها را از اول تعلیم خواهند داد. حتی گوگل به شدت در این حوزه پیشرفت داشته و دارد روی یادگیری خودکار ماشینی کار می‌کند، به طوری که نوعی سیستم هوش مصنوعی خلق شود که خودش قادر به ایجاد سیستم هوش مصنوعی دیگری نیز باشد.
توجه به پیشرفت سریع دنیا در حوزه هوش مصنوعی این نکته را نشان می‌دهد که راه آینده مشاغل پردرآمد حتما از هوش مصنوعی می‌گذرد. همه همین را می‌خواهند.